Unikalne brzmienie zespołu pozwala wyróżnić się na rynku i zgromadzić wokół siebie tłum fanów. Dobrym przykładem jest album Łez W związku z samotnością, który według danych ZPAV sprzedał się w nakładzie przekraczającym 125 tys. egzemplarzy. Fakt, że osiągnął status platynowej płyty, pokazuje, że odbiorcy szukali emocji, a nie wyłącznie perfekcyjnej produkcji studyjnej.
Dlaczego brzmienie zespołu zależy od historii muzyków?
Brzmienie zespołu nie rodzi się w sklepie muzycznym ani podczas zakupu nowego wzmacniacza. Tworzą je ludzie, ich emocje i doświadczenia. Świetnie to pokazuje historia zespołu Łzy, który powstał na Śląsku w latach 90. Muzycy wychowali się w regionie kojarzonym z ciężką pracą, surowym klimatem i rockową sceną gitarową. Słychać to w ich utworach. Nawet kiedy grali pop-rock, w piosenkach pozostawała charakterystyczna melancholia i prostota przekazu. Adam Konkol pisał teksty o samotności, trudnych relacjach i emocjach codziennych ludzi. Dzięki temu brzmienie muzyki Łez nie przypominało plastikowego popu z zachodnich list przebojów początku XXI wieku. W tamtym czasie w Polsce dominowały dance-pop i lekkie radiowe hity, a Łzy poszły w bardziej gitarową stronę. Utwory takie jak Agnieszka czy Oczy szeroko zamknięte opierały się na prostych riffach, ale ich siłą była autentyczność. Historia zespołu dowodzi też, że zmiany personalne wpływają na charakter grania bardziej niż wymiana sprzętu. Gdy zmienia się wokalista albo autor tekstów, zmienia się też emocjonalny ciężar utworów.
Czy epoka tworzenia muzyki wpływa na brzmienie zespołu?
Każda dekada zostawia własny ślad w muzyce. W latach 80. dominowały syntezatory i automaty perkusyjne. Lata 90. przyniosły fascynację gitarowym grunge’em oraz brytyjskim britpopem. Początek XXI wieku w Polsce należał do pop-rocka, który łączy melodyjność z emocjonalnym tekstem. Właśnie wtedy największą popularność zdobyły Łzy. Zespół trafił w moment, gdy słuchacze mieli dość perfekcyjnie wygładzonych produkcji. Chcieli prostych historii i refrenów, które można było śpiewać na koncertach. Brzmienie muzyki było wtedy bardziej surowe niż dziś. Perkusja miała naturalne niedoskonałości, a gitary nie były sterylnie wygładzone przez komputer.
Jak kraj pochodzenia zmienia brzmienie muzyki?
Muzyka tworzona w Stanach Zjednoczonych brzmi inaczej niż ta z Polski czy Skandynawii. Wynika to z języka, kultury i lokalnych inspiracji. Polski pop-rock często opiera się na tekstach o relacjach i codziennych problemach. W USA większy nacisk kładzie się na widowiskowość oraz rytm. Z kolei brytyjskie zespoły mocniej eksponują gitarę i klimat melancholii. Łzy wyróżniały się tym, że ich muzyka była bardzo polska. Nie kopiowali amerykańskich manier wokalnych. Śpiewali prostym językiem, bez nadmiaru metafor. Dzięki temu słuchacze łatwo utożsamiali się z tekstami. Duże znaczenie miał też śląski rodowód grupy. W regionie od lat popularne są rock, blues i mocniejsze gitarowe granie. Nawet jeśli zespół tworzył radiowe przeboje, w tle pozostawała rockowa energia. To właśnie dlatego brzmienie zespołu można rozpoznać po kilku sekundach utworu.
Dlaczego emocje są ważniejsze niż drogi sprzęt?
Na rynku muzycznym można znaleźć gitary za 20 tys. zł, wzmacniacze lampowe z limitowanych serii i mikrofony używane przez światowe gwiazdy. Tyle że sam sprzęt nie tworzy emocji. Słuchacze pamiętają charakterystyczny głos albo sposób śpiewania, a nie markę instrumentu. Podobnie działało wiele kultowych zespołów rockowych. Nirvana nagrywała momentami bardzo surowo, a mimo to ich muzyka do dziś inspiruje kolejne pokolenia. Brzmienie muzyki wynika więc z osobowości artystów. Czasem drobny błąd rytmiczny albo niedoskonały wokal budują klimat utworu mocniej niż perfekcyjnie wyczyszczone nagranie.
Czy nowoczesna technologia odbiera zespołom charakter?
Dzisiejsza muzyka powstaje inaczej niż 20 lat temu. Programy komputerowe potrafią poprawić wokal, wyrównać tempo i zmienić barwę instrumentów. Problem zaczyna się wtedy, gdy wszystkie zespoły brzmią podobnie. Słuchacze szybko wyczuwają sztuczność. Dlatego wielu artystów wraca do analogowych metod nagrywania albo zostawia drobne niedoskonałości. Łzy przez lata budowały rozpoznawalność dzięki emocjonalnym tekstom i charakterystycznemu klimatowi utworów, a nie dzięki modnym efektom studyjnym. Historia grupy pokazuje, że prawdziwe brzmienie zespołu powstaje z połączenia doświadczeń muzyków, miejsca pochodzenia, epoki i emocji zapisanych w piosenkach. Sprzęt może pomóc, ale nigdy nie zastąpi osobowości artysty.
Na brzmienie zespołu większy wpływ niż sprzęt mają personalne historie artystów oraz kraj i epoka, w których tworzą. Współczesne czasy dają duże możliwości w postaci wysokiej jakości technologii, lecz to nie ona buduje emocjonalną głębie utworów.